Tegenslag, ziekte… praat met je kind!

Tegenslag, ziekte… praat met je kind!

Is iemand overleden of is oma ernstig ziek; praat erover met je kind. Hoe begrijpelijk ook, liegen of verzwijgen is bijna altijd de slechtste optie. Je helpt je kind juist door hem te leren omgaan met verdriet. 

De konijntjes die opa en oma voor hun kleinkinderen kochten, waren eigenlijk iets te jong uit het nest gehaald. Schuchter zaten ze in hun hokje en als mijn dochters van 4 en 6 ze eruit tilden om ze te aaien, hielden we ons hart vast; als ze maar niet doodgeknuffeld werden. Al snel trof mijn vader ze inderdaad koud en verstijfd aan in hun kooi. Maar opa en oma konden het niet over hun hart verkrijgen om dat te vertellen. Ze wilden hun kleinkinderen beschermen en grepen terug op een smoes: de konijntjes waren zogenaamd teruggegaan naar hun moeder. Mijn dochters geloofden het verhaal en treurden niet. Vrolijk huppelden ze weer verder door hun onbezorgde leven. 

Een leugentje om bestwil?
Begrijpelijk, maar niet altijd het beste wat je kunt doen. Ook niet in dit geval, vindt kinderpsycholoog en opvoedcoach Tischa Neve. ‘Een huisdier dat overlijdt is een mooie kleine les voor kinderen om te leren omgaan met tegenslag en verdriet’, legt ze uit. ‘Het is niet leuk, maar uiteindelijk help je je kind ermee’. Nou is een overleden huisdier lang niet het ergste wat een kind kan overkomen. Wat dacht je van een ouder die ernstig ziek wordt, depressief is of aan de drugs is? Of een aanstaande echtscheiding, een vader in de gevangenis of seksueel misbruik in de omgeving? Ga er maar aan staan als ouder: je wilt je kind beschermen maar je wilt hem ook niet buitensluiten. Wat deel je wel met hem en wat niet? Welke informatie kan een kind bevatten en hoe zorg je dat je hem niet onnodig belast?

Niet buitensluiten
Psychologen zijn het erover eens: in de meeste gevallen is liegen of verzwijgen de slechtste optie. Het is veel beter om een onderwerp bespreekbaar te maken. Zeker als je al concrete informatie hebt die voor het kind relevant is, omdat het de gevolgen ervan zal gaan merken. Bijvoorbeeld als moeder borstkanker heeft en vaak naar het ziekenhuis zal moeten gaan, misschien haar haren verliest, veel in bed ligt. ‘Ik zie regelmatig dat ouders er zó tegenop zien om het gesprek aan te gaan, dat ze het maar blijven uitstellen’, weet Tischa Neve. ‘Ze steken hun kop in het zand.’ En dat is om meerdere redenen niet handig. Bijvoorbeeld omdat een kind er uiteindelijk toch wel achterkomt. De klap is nog harder als blijkt dat zijn ouders allang op de hoogte waren – of erger nog: de hele buurt! ‘Als een kind achteraf hoort dat papa en mama al twee jaar bezig waren met scheiden, dan voelt het zich niet serieus genomen.’ Daar komt nog bij dat het vreselijk is als een kind belangrijke informatie niet rechtstreeks van zijn ouders krijgt, maar via roddels of zelfs uit de media, bijvoorbeeld als het gaat om criminaliteit.

Waarheid is prettiger
Hoewel goedbedoeld, levert het verzwijgen van informatie ook lang niet altijd de beoogde bescherming op. Een kind merkt meestal tóch wel dat er iets aan de hand is. ‘Dat moet je echt niet onderschatten’, benadrukt Tischa Neve. En als een kind eenmaal iets vermoedt, dan maakt hij het vaak in zijn hoofd groter dan het is, haalt hij er van alles bij. ‘Zo’n piekerend kind durft zijn ouders daar niet mee lastig te vallen, omdat hij voelt dat het onderwerp onbespreekbaar is.’ De waarheid horen is voor een kind meestal prettiger. Het kan ook veel verklaren: waarom mama zoveel weg is bijvoorbeeld, als ze psychische problemen heeft.

‘Ouders zijn vaak heel bang voor de reactie van hun kind, maar in de praktijk blijkt dat reuze mee te vallen. Kinderen reageren vaak luchtig, ze kunnen goed relativeren. “Nu ga ik weer spelen” zeggen ze dan. Dat relativeren is zelfs leerzaam voor hun ouders! Voor kinderen is vooral de praktische kant van het nieuws van belang. Wat betekent het voor mij dat papa zijn baan kwijt is? Blijven we in hetzelfde huis wonen? Kan ik nog wel op voetbal blijven? Een kind kan ook actief meedenken. ‘Als we minder geld hebben, dan gaan we toch gewoon niet op vakantie?’

Nog een reden om open en eerlijk te zijn tegen je kind: goed voorbeeld doet goed volgen. ‘Een kind dat opgroeit in een open sfeer waarin alles bespreekbaar is, zal zelf ook sneller dingen delen. Dan durft je kind als puber hopelijk te vertellen dat hij voor het eerst een vriendinnetje heeft, of dat hij iets gedaan heeft wat niet mag.’ Want ook fouten mogen besproken worden. Als zijn broertje of zusje een winkeldiefstal heeft gepleegd en daarvoor gestraft is, dan kan je kind daar alleen maar van leren. ‘Deel zoiets met elkaar, praat erover, en sluit het daarna af. Het hoeft echt niet telkens terug te komen.’

Uitgeklede boodschap
Goed, we willen dus zoveel mogelijk delen met ons kind. Maar hoe? Wanneer vertel je bijvoorbeeld dat papa niet zijn echte vader is, of dat hij geadopteerd is? ‘Aan een baby kun je dat natuurlijk niet uitleggen, maar als je het je kind groep 7 nog moet gaan vertellen, dan maak je het nodeloos ingewikkeld’, antwoordt Tischa Neve. ‘Zoiets kun je spelenderwijs vertellen – er zijn bijvoorbeeld veel leuke boekjes geschreven over adoptie.’ Een kind hoeft ook niet meteen de hele waarheid te horen: houd het behapbaar, afgestemd op zijn leeftijd. Moeilijke details mogen best achterwege blijven. Dat is trouwens ook handig als je niet wilt dat buitenstaanders van alles te horen krijgen. ‘Vertel je kind dan alleen een uitgeklede boodschap die naar buiten mag, zodat je hem niet met een geheim opzadelt’, zegt Tischa. ‘Je mag natuurlijk wel vertellen dat iets niet aan de grote  klok hoeft.’

In het algemeen geldt dat je als ouder zelf wel aanvoelt wanneer je echt aan het liegen bent en wanneer het dus tijd is om meer te vertellen. ‘En probeer dan niet alsnog de waarheid te verzachten. Als je kind bijvoorbeeld ernstig ziek is, dan moet je dat vertellen én er eerlijk over zijn. Dus niet zeggen dat die behandeling wel mee zal vallen als je weet dat het veel pijn zal doen. Je kind moet op je kunnen vertrouwen.’

Als je echt iets vervelends moet aankondigen, een overlijden of een echtscheiding bijvoorbeeld, dan zul je dat goed willen voorbereiden. Welk verhaal breng je? Praat daarover met je partner of met anderen, schakel eventueel een deskundige in. Als het mogelijk is, vertel het nieuws dan samen en in een veilige en prettige omgeving voor het kind: thuis, misschien op zijn eigen kamer. Zorg dat er na afloop tijd vrij is waarin iets niet hoeft, zodat hij het nieuws rustig kan verwerken en vragen kan stellen. Wees niet bang dat je een huilbui zult krijgen als je iets ergs vertelt, dat geeft niet. 

‘Je moet je kind natuurlijk niet met jouw emoties overspoelen – daar moet je een andere uitlaatklep voor zoeken. Maar hij mag best weten dat jij het ook erg vindt. Als je maar laat merken dat je er vertrouwen in hebt dat je het aankunt. Zeg dat het vervelend en moeilijk zal zijn, en dat je daarom ook best mag huilen, maar dat je het samen gaat redden. Hoe heftig het ook is: we komen er wel.’

Bron: jmouders.nl 

 
10 Manieren om kinderen te begeleiden zonder straf

10 Manieren om kinderen te begeleiden zonder straf

“De reden dat een kind zich onvriendelijk gedraagt of iets stuk maakt, is altijd onschuldig. Soms is hij speels en vrolijk en een andere keer als hij agressief of boos is, is hij ongelukkig of in de war. Hoe lastiger het gedrag, hoe meer het kind in pijn is en jouw liefde en begrip nodig heeft.Met andere woorden, er is bij kinderen niet zo iets als slecht gedrag. In plaats daarvan is er een kind dat het beste doet wat hij kan en wij begrijpen hem niet.”
– Naomi Aldort –

hartje
Ouders zijn vaak verbaasd te horen dat ik niet geloof in wat wij denken als disciplineren (slaan, consequenties, apart zetten) omdat het kinderen weerhoudt verantwoordelijke, gedisciplineerde mensen te worden. “Hoe zal mijn kind leren om zich te gedragen?” vragen ze. Mijn antwoord is dat kinderen leren door wat ze beleven. De meest effectieve manier om kinderen dat te leren is hen te behandelen op de manier die wij willen dat ze anderen behandelen: met compassie en begrip. Als we slaan, straffen of schreeuwen, leren kinderen agressief te handelen.

Zelfs apart zetten – symbolisch aan zijn lot overlaten – geeft kinderen de boodschap dat ze alleen zijn met hun angstgevoelens juist als ze ons het meest nodig hebben, in plaats van een mogelijkheid om met hun emoties te leren omgaan (ik haal liever een kind uít die situatie en dicht bij mij om hem te helpen om de gevoelens te verwerken die hem zo lieten handelen). Dat betekent niet dat wij onze verantwoordelijkheid verzaken om onze kinderen op te voeden door grenzen te stellen. Niet de straat oprennen, niet de baby slaan, niet op het kleed plassen, niet de tulpen van de buren plukken. Niet de hond pijn doen. Maar dit zijn grenzen, geen straf. Je zult je afvragen hoe jouw kind zal leren deze dingen de volgende keer niet te doen, als je hem niet “disciplineert” als hij ze doet?

Feitelijk laat onderzoek zien dat het straffen van kinderen meer wangedrag veroorzaakt. Gestraft worden maakt kinderen boos en defensief. Het zet adrenaline en de andere vecht-, vlucht- of verstijfhormonen aan en zet de redelijke, samenspelende impulsen uit. Kinderen vergeten snel het “slechte” gedrag dat tot hun straf leidde, zelfs als ze wekenlang de emotionele nasleep van de straf verwerken. Als ze ook maar iets leren, is het te liegen om te vermijden betrapt te worden. Straf verwijdert ons van onze kinderen dus hebben we minder invloed op hen. Het verlaagt zelfs het IQ omdat kinderen die zich niet compleet veilig en zeker voelen niet vrij zijn om te leren. Heel simpel, straffen is nooit een effectieve manier om het kind op te voeden tot een verantwoordelijk, vriendelijk, gelukkig kind. Het leert hem al de verkeerde lessen.

Als we echter in plaats daarvan vriendelijk en betrokken kunnen blijven terwijl we grenzen stellen, zullen onze kinderen het snappen. Ze verzetten zich niet tegen onze leiding, dus ze voelen zich betrokken en zien hun invloed op anderen en zijn voorkomend en verantwoordelijk. Omdat ze ouders hadden die een voorbeeld waren voor emotionele zelfbeheersing, hebben ze geleerd met hun eigen emoties om te gaan en daardoor hun eigen gedrag. Omdat ze zijn geaccepteerd voor alles wat ze zijn, zijn ze verbonden met hun eigen passies en gemotiveerd om die te onderzoeken.

Manieren om kinderen te begeleiden zonder straf

1.Reguleer je eigen emoties
Dat is de manier hoe kinderen leren met die van hen om te gaan. Handel niet wanneer je boos bent. Als je niet verbonden kunt zijn met de liefde voor je kind wat zou een echt fantastische ouder juist nu doen? Doe dat dan. Als je dat niet kunt, haal diep adem voordat je op de situatie reageert. Weersta de impuls om te straffen. Het werkt altijd averechts.

2.Neem gevoelens serieus
Wanneer je kind overweldigd is door adrenaline en andere vecht- of vluchthormonen, kan hij niets leren. In plaats van te preken, neem hem bij je en laat hem instorten bij jouw aanwezige aandacht. Jouw doel is een “ondersteunende omgeving” te geven aan jouw kind dat overstuur is. Het uiten van emoties met een veilige, aandacht gevende, accepterende volwassene is wat een kind helpt door deze gevoelens heen te gaan en te leren zichzelf te kalmeren zodat hij zijn eigen emoties uiteindelijk kan reguleren. Probeer niet te redeneren met hem tijdens de emotionele storm. Achteraf, voelt hij zich zoveel beter en zoveel dichter bij jou, dat hij open zal staan voor jouw leiding. Waarbij we niet zeggen: “Wees stil” (omdat dit gevoelens schaadt) of liegen (omdat dit de onzichtbare koorden doorsnijdt die onze harten verbinden).

3. Herinner je hoe kinderen leren
Denk aan het voorbeeld van tandenpoetsen. Begin als hij een baby is, doe het voor met je eigen tanden, maak het leuk voor hem en beetje bij beetje geef je hem meer verantwoordelijkheid en uiteindelijk zal hij het zelf doen. Het zelfde principe geldt voor ‘Dank U’ zeggen, bochten maken, zijn spullen onthouden, zijn huisdier voeren, huiswerk doen en het meeste van alles wat je kunt bedenken. Routines zijn van onschatbare waarde omdat zij de constructie zijn voor jouw kind om de basis bekwaamheden te leren, net zoals fundering de voorwaarde is om een gebouw neer te zetten. Je zou kwaad kunnen zijn omdat hij haar jas weer vergeten is, maar schreeuwen zal hem niet helpen er aan te denken. “Ondersteuning” zal helpen.

4. Maak contact voordat je corrigeert
En blijf in contact, zelfs als je de situatie leidt, en de wens van je kind om zijn best te doen aanwakkert. Denk eraan dat kinderen zich misdragen als ze zichzelf slecht voelen en zich afgescheiden voelen van ons.

Buk je en kijk in zijn ogen: “Jij bent kwaad… vertel me wat je wilt met woorden… niet bijten!”

Pak hem op: “Jij wilt langer spelen… het is bedtijd.”

Maak lief oogcontact: “ Jij bent nu zo overstuur.”

Leg je hand op zijn schouder: “ Je bent bang om mij te vertellen over het koekje.”

5. Stel grenzen… maar stel die met nadruk
Natuurlijk is het nodig om aan een paar regels vast te houden, maar je kunt ook zijn standpunt erkennen. Wanneer kinderen zich begrepen voelen, zijn ze beter in staat onze begrenzingen te aanvaarden.

“Geen bijterij! Jij bent erg boos en gekwetst, maar dat kan je je broer beter met woorden zeggen.”

“Het is nu bedtijd. Ik weet dat je graag langer wilt spelen.”

“Je wilt niet dat mama NEE zegt, ik hoor je… En het antwoord is NEE. Wij zeggen niet “hou je mond” tegen elkaar, zelfs niet als we bedroefd en kwaad zijn.”

“Hoe bang jij ook bent, ik wil graag dat je mij de waarheid vertelt.”

6. Bedenk dat alle “slecht gedrag” een uiting is, hoe ondoordacht dan ook, van echt iets nodig hebben
Hij heeft een reden, zelfs als jij denkt dat het geen echte is. Is zijn gedrag vreselijk? Dan moet hij zich van binnen vreselijk voelen. Heeft hij meer slaap nodig? Meer tijd met jou, meer rust, meer mogelijkheid om te huilen en deze van streek makende emoties die we allemaal opslaan los te laten? Ga in op de onderliggende behoefte en je lost het misdragen op.

7. Zeg JA
Kinderen zullen bijna alles doen wat we ze vragen als de vraagstelling liefdevol is. Bedenk een manier om JA te zeggen inplaats van NEE, zelfs als je jouw grenzen stelt. “JA, het is tijd om op te ruimen en JA ik zal je helpen en JA we kunnen jouw toren laten staan en JA je kunt erover mopperen en JA als we opschieten, kunnen we een extra verhaaltje lezen en JA we kunnen dit leuk maken en JA ik vind je lief en JA wat ben ik gelukkig om jouw ouder te zijn. JA”. Jouw kind zal antwoorden op een manier die royaal past bij jouw stemming.

8. Besteed elke dag “qualitytime” met jouw kind
Zet de telefoon uit, sluit de computer en vertel je kind “Oké, voor de volgende twintig minuten ben ik er helemaal voor jou. Wat zullen we doen?” Geef hem de leiding. De wereld is vol met vernederingen voor kinderen, dus voor deze twintig minuten ben je gewoon een stuntel en laat hem winnen. Giechelen bevrijdt opgekropte angst en onrust, dus verzeker je van spelen, giechelen, doe onnozel. Houd een kussengevecht, worstel, lig lekker tegen elkaar. Laat hem vertellen wat hem bezig houdt, laat hem tekeer gaan of schreeuwen. Accepteer gewoon al deze gevoelens. Ben er voor 100%. Kinderen die weten dat ze iedere dag kunnen rekenen op speciale tijd met hun ouder bloeien, omdat ze genoeg vertrouwen hebben om hun volle lading emoties te uiten en ze zullen zich gedragen.

9. Vergeef jezelf
Je kunt geen bezielde ouder zijn als je slecht denkt over jou zelf. Net zo min als jouw kind zich “goed gedraagt” als hij zich slecht voelt over zichzelf. Je kunt altijd de relatie herstellen.

Begin vandaag.

10. Als alle het andere faalt, omhels jezelf stevig. Ga dan je kind fijn omhelzen
Verbinding overtreft alles bij ouderschap. Geloof je het niet? Probeer het deze week en kijk wat voor wonder je kunt bereiken.

Bron:
Nieuwetijdskind.com